Werken aan duurzame participatie

Work Ability Index (WAI)

De arbeidsmarkt is voortdurend in beweging. Arbeid wordt steeds flexibeler. Nieuwe technologieën volgen elkaar in hoog tempo op. De steeds verdergaande globalisering stelt eisen aan uw bedrijf en aan uw medewerkers. Tegelijkertijd vergrijst de arbeidsmarkt in hoog tempo. Werknemers moeten langer doorwerken. Hoe houdt u uw werknemers zo gezond mogelijk aan het werk? Hoe reduceert u ziekteverzuim en hoe verhoogt u de arbeidsproductiviteit?

De Work Ability Index (WAI) kan u hierbij ondersteunen:

Wat is de WAI?

De Work Ability Index meet het werkvermogen van uw medewerkers. Volgens de Sociaal Economische Raad (SER) zijn werkvermogen, vitaliteit en employability belangrijke pijlers om duurzame inzetbaarheid van uw medewerkers te bevorderen.
Werkvermogen is de mate waarin een werknemer in lichamelijk en geestelijk in staat is om zijn huidige werk te kunnen doen, nu en in de nabije toekomst.
Werkvermogen hangt samen met arbeidsproductiviteit. Door de score van het werkvermogen te koppelen aan arbeidsproductiviteit kan inzage worden gegeven in wat de kosten zijn van verminderd werkvermogen.

Het werkvermogen wordt individueel gemeten via de online vragenlijst.
Daarbij worden onderstaande aspecten in kaart gebracht:

  • werk- en persoonskenmerken
  • lichamelijke en geestelijke eisen van het werk
  • gezondheidstoestand
  • vitaliteit
  • prestatievermogen.

Voor de werkgever is er een groepsrapportage beschikbaar bij deelname van 15 of meer medewerkers. De groepsrapportage bevat op geaggregeerd niveau informatie van het werkvermogen van uw medewerkers. Rekening houdend met de privacy van uw medewerkers is deze informatie nooit te herleiden tot één specifieke persoon.

In Nederland zetten dienstverleners met een WAI-licentie de WAI in om het werkvermogen van het bedrijf te meten. Daarbij kunnen zij adviseren over mogelijke interventies om het werkvermogen te vergroten.

Deze dienstverleners zijn gehouden aan specifieke regels voor de inzet van de WAI. Zij worden hierop regelmatig geauditeerd. Op deze wijze borgt Blik op Werk de kwaliteit van de geboden dienstverlening.

The WAI in The Netherlands

Blik op Werk obtained the exclusive licensing rights for the Dutch WAI from the Finnish Institute of Occupational Health (FIOH). An agreement with rules for the use of the Dutch WAI has been drawn up to guarantee correct use. Read more about the WAI in The Netherlands.

Huis van het Werkvermogen

De WAI en het Huis van Werkvermogen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ter verduidelijking van het begrip werkvermogen is het 'Huis van Werkvermogen' geïntroduceerd. Het 'huis' geeft de relatie aan tussen de individuele, organisatorische en sociale dimensies van werkvermogen. De verschillende verdiepingen (factoren) zijn samengebracht onder één dak van het huis van werkvermogen.


Huis van Werkvermogen

Alle verdiepingen hangen met elkaar samen. En van 'buiten’ is er de invloed van familie, vrienden/bekenden en de maatschappij. Hoe beter het werkvermogen, des te steviger staat het 'Huis’. Het 'Huis van Werkvermogen’ kan worden gezien als het het huis van een individu, maar ook van het (algemene) werkvermogen van uw bedrijf.

Wat levert de WAI op?

De voordelen van de WAI methodiek:

  • De WAI is als gevalideerd instrument zeer geschikt om preventieve maatregelen te nemen om duurzame inzetbaarheid te vergroten. De WAI is hét middel om werkvermogen te meten.
  • De WAI is eenvoudig, praktisch, betrouwbaar en herhaalbaar. Bij herhaalde inzet bent u in staat de ontwikkeling van het Werkvermogen te monitoren.
  • Aangetoond is dat een lage score op de vragenlijst een verhoogd risico geeft op verminderde inzetbaarheid in de toekomst. De betrouwbaarheid van de WAI is wetenschappelijk gevalideerd.
  • Onderzoek heeft de relatie gelegd tussen Werkvermogen en productiviteit. Via de licentienemer kunt u aan de hand van de WAI score zien wat de invloed is van Werkvermogen op de productiviteit. Door deze te koppelen aan de loonkosten is te berekenen wat verminderd werkvermogen uw bedrijf kost. 
  • Eveneens via de licentienemer van de WAI kan een geaggregeerde rapportage worden verstrekt met informatie over leeftijdsopbouw, geslacht, beroep, genoten opleiding, opleidingsniveau, sector, verblijfsduur in beroep, ingezette interventie, resultaat van de interventie en de score van werkvermogen.
  • Het werkvermogen kan veranderen tijdens de loopbaan van een medewerker. Dit geldt voor zowel jonge als oudere werknemers. De WAI geeft goed inzicht in het huidige en toekomstige werkvermogen. Door dit inzicht is het mogelijk om het werk beter af te stemmen op de persoon. Uiteindelijk zorgt dat er voor dat iemand langer met plezier en gezond kan werken. Dat is een resultaat waar iedereen bij gebaat is.
  • De medewerkers ervaren dat de werkgever actief betrokken is bij de balans tussen belasting en belastbaarheid van de werknemer.
  • Door aandacht te geven aan deze balans blijft de productiviteit van de medewerkers beter op peil, wordt het aanpassingsvermogen aan (nieuwe) functies vergroot en kan verzuim voorkomen worden.

Bent u benieuwd naar de ervaringen van organisaties in verschillende sectoren die u voorgingen met het toepassen van de WAI? Bekijk de video's met praktijkvoorbeelden op deze pagina.

Veelgestelde vragen

Is de WAI een instrument voor arbo- en gezondheidsmanagement of HRM?

De kracht van de WAI is dat het een instrument is dat opereert op het raakvlak arbo- en gezondheidsmanagement enerzijds en op het gebied van personeelsmanagement en HRM anderzijds. Duurzame inzetbaarheid vraagt om een geïntegreerd beleid op al deze onderdelen. De WAI geeft hiervoor een integrale aanzet.

Kan de WAI alleen worden ingezet in het kader van PAGO of PMO?

Nee. Met de PAGO of PMO is wel een goede combinatie te maken met de WAI. Maar er zijn ook andere settings denkbaar waarbinnen de WAI kan worden gebruikt.

Is de WAI geschikt als medewerkers tevredenheidsonderzoek (MT)?

Nee, dat ligt niet voor de hand. Een MTO heeft tot doel om een beeld te krijgen hoe uw medewerkers als groep de verschillende aspecten van uw organisatie ervaren. Hiermee is het MTO meer een instrument op organisatieniveau, dat ook leidt tot interventies op organisatieniveau. De WAI daarentegen is primair een instrument op individueel niveau dat een inschatting geeft van het werkvermogen van medewerkers zoals de medewerker deze zelf beleeft. De uitkomst leidt in eerste instantie veelal tot interventies op individueel niveau.

Door wie is de WAI ontwikkeld?

De WAI is in de jaren tachtig ontwikkeld door het Finnish Institute for Occupational Health (FIOH) te Helsinki. Aanleiding vormde een onderzoek naar nieuwe concepten rond werk en pensionering in Finland en het vaststellen van criteria voor de onderbouwing van de pensioenleeftijd. Hiervoor werd besloten om hiervoor een instrument te ontwikkelen gebaseerd op de eigen inschatting van het werkvermogen door medewerkers: de WAI.

Voor wie is de WAI bestemd?

De vragenlijst is bestemd voor werkenden. Dit zijn personen, in alle leeftijdsgroepen, die op het moment van invullen met een zekere regelmaat werkzaamheden verrichten.

Waarom de WAI gebruiken?

  • De WAI is eenvoudig, praktisch, betrouwbaar en herhaalbaar.
  • Het instrument is uitgebreid wetenschappelijk getest en heeft zijn nut in Finland en daarbuiten ruimschoots bewezen.
  • Zo is aangetoond dat een lage score op de vragenlijst een verhoogd risico geeft op verminderde inzetbaarheid in de toekomst.
  • Ook is de validiteit en betrouwbaarheid bewezen van de WAI.
  • De WAI biedt de duurzame inzetbaarheid van medewerkers.
  • Een individuele medewerker krijgt de eigen score en de werkgever alleen niet te herleiden groepsscores.
  • Op grond daarvan zijn tijdig maatregelen nemen die uitval en arbeidsongeschiktheid verminderen of voorkomen. Aan te bevelen is dat de WAI een vaste plaats heeft in het gezondheids-, arbo- en personeelsbeleid van organisaties. Deze verankering in de rest van het beleid is van belang, omdat de WAI slechts een ondersteunend middel is en geen doel op zich. Om van de toepassing van de WAI een succes te maken, is het verder essentieel dat duurzame inzetbaarheid hoog op de bestuurlijke agenda van organisaties staat.

Wat heeft een werkgever eraan om de WAI op individueel niveau toe te passen?

De resultaten van de WAI kunnen worden gebruikt voor het monitoren van het werkvermogen van medewerkers in de tijd en het tijdig signaleren van een verminderd werkvermogen. Op deze wijze kunnen tijdig maatregelen worden genomen en medewerkers duurzaam inzetbaar blijven.

Wat heeft een medewerker eraan om de WAI in te vullen?

De WAI heeft een positieve opbrengst voor de medewerker. De medewerker krijgt met de WAI een goed zicht op de ontwikkeling van zijn/haar werkvermogen/inzetbaarheid. De WAI geeft een krachtig signaal omtrent het mogelijke risico op een verminderde inzetbaarheid. Daarnaast geeft de WAI de medewerker de mogelijkheid om te reflecteren op de eigen loopbaan en om, op basis van vrijwilligheid, advies te krijgen en zo nodig zelf keuzes te maken voor een verbetering van het werkvermogen.

Wat heeft een werkgever eraan om de WAI op groepsniveau toe te passen?

Voor de werkgever is de uitkomst van de WAI alleen op groepsniveau beschikbaar. Doordat het instrument één enkel getal als uitkomstmaat heeft, kan eenvoudig een gemiddelde score op groepsniveau worden berekend, bijvoorbeeld voor functiegroepen, leeftijdsgroepen, afdelingen, bedrijfsonderdelen etc.
Deze groepsanalyses kunnen voor werkgevers verschillende doeleinden dienen:

  • het signaleren van groepen met een verhoogd risico op een verminderd werkvermogen, dit kan gebruikt worden als input voor beleidsontwikkeling;
  • het monitoren van ontwikkelingen in werkvermogen op groepsniveau in de tijd;
  • het evalueren van de effectiviteit van interventies op groepsniveau;
  • het analyseren van determinanten van een verlaagd werkvermogen.

Wat is de betrouwbaarheid van de WAI?

De WAI is een betrouwbaar instrument. De WAI is ontwikkeld in Finland, waar duurzame inzetbaarheid al twintig jaar een actueel thema is. Experts hebben er met steun van de overheid jarenlang onderzoek gedaan en experimenten uitgevoerd.

Wat meet de WAI?

De WAI geeft op basis van een vragenlijst een inschatting van het werkvermogen van de medewerker, zoals de medewerker deze zelf beleeft. De WAI geeft aan in hoeverre een medewerker, gegeven zijn persoonlijke capaciteiten alsmede zijn specifieke arbeidssituatie, in staat is om zijn huidige werk te verrichten.

In welke talen is de WAI beschikbaar?

Blik op Werk heeft de exclusieve licentie om de WAI-vragenlijst in het Nederlands te vertalen. Dit betreft zowel een korte als lange versie van de WAI. De informatie op deze website gaat over de Nederlandse versie. Blik op Werk is ook licentiehouder van de Engelse WAI-vragenlijst voor gebruik in Nederland.

Wat is de kwaliteit van de WAI?

Diverse wetenschappelijke studies in de afgelopen jaren hebben de kwaliteiten van de WAI bewezen. Zo tonen verschillende wetenschappelijk studies aan dat de WAI een sterk voorspellend vermogen heeft voor een verminderd werkvermogen in de toekomst. Daarnaast tonen studies aan dat het een betrouwbare meting geeft van het begrip werkvermogen.

Vind een dienstverlener met licentie

WAI-licentienemers

Ondersteunende materialen

Hoe maakt u duurzame inzetbaarheid van uw medewerkers op een leuke manier bespreekbaar?
Blik op Werk biedt u hiervoor diverse ondersteunende materialen. U bestelt de items eenvoudig online via onze webwinkel.